काठमाडौं ८ कार्तिक  — आजबाट हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको महान् आस्था र श्रद्धाको पर्व छठ विधिवत् रूपमा सुरु भएको छ। चार दिनसम्म मनाइने यो पर्वमा सूर्य देव तथा छठी मैया (उषा देवी) प्रति कृतज्ञता, आराधना र प्रार्थना गरिन्छ।

छठ पर्वको पहिलो दिनलाई “नहाए–खाए” भनिन्छ, जसअन्तर्गत भक्तजनले शुद्ध स्नान गरी घर सफा–सुग्घर बनाउने, पवित्र भोजन ग्रहण गर्ने र पर्वको विधिवत् सुरुवात गर्ने गर्छन्। दोस्रो दिन “खरना” (कार्तिक ९) मा उपवास बस्ने र बेलुकी दूध, चामल र गुडबाट बनेको खीर प्रसादका रूपमा अर्पण गरी ग्रहण गरिन्छ।

तेस्रो दिन (कार्तिक १०) साँझ अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य अर्पण गरिन्छ भने अन्तिम दिन (कार्तिक ११) बिहान उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएर पर्व सम्पन्न गरिन्छ।

छठको इतिहास र महत्व:

छठ पर्वको परम्परा प्राचीन वैदिक कालदेखि रहँदै आएको मानिन्छ। सूर्यको आराधना स्वास्थ्य, समृद्धि र सन्तानको दीर्घायुका लागि गरिन्छ। महाभारतकालमा द्रौपदीले यो व्रत गरेका कथाहरू पनि उल्लेखित छन्। यो पर्व मुख्यतः नेपालको तराई क्षेत्र तथा भारतको बिहार, उत्तर प्रदेश, झारखण्डमा विशेष रूपमा मनाइन्छ, तर अहिले विश्वभर फैलिएको नेपाली तथा मैथिली समुदायबीच समान उत्साहका साथ मनाइन्छ।

यो पर्व सादगी, पवित्रता र आत्मसंयमको प्रतीक मानिन्छ — जहाँ भक्तजनले प्रकृति र सूर्यप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्दै चार दिनको कठिन व्रत र उपासना गर्छन्।

छठ पर्वले सूर्य र प्रकृतिप्रतिको सम्मान, स्वच्छता र आत्मअनुशासनको सन्देश दिन्छ। आजदेखि सुरु भएको यो महान् पर्वले सबैमा शान्ति, समृद्धि र सकारात्मक ऊर्जा फैलाओस् भन्ने कामना।