काठमाडौं, भाद्र  – संगीतले मनोरञ्जन मात्र होइन, स्वास्थ्य समस्याको उपचारमा समेत महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्ने तथ्य पुष्टि हुँदै गएको छ। हालैको एक अनुसन्धानले देखाएको छ कि संगीत, विशेषगरी भारतीय शास्त्रीय संगीतका रागहरुले विभिन्न रोगहरुको निदानमा सहयोग पुर्‍याउन सक्छ। जनजागरणका लागि जारी गरिएको यो खबरले संगीतलाई स्वास्थ्यको उपचारमा उपयोग गर्ने विभिन्न तरिकाहरुलाई स्पष्ट पारेको छ।

*कुन रोगमा कुन राग?*

1. *तनाव र डिप्रेसनका लागि राग यमन र भैरव*
तनाव, चिन्ता, र डिप्रेसनमा राग यमन र भैरवको सुगम संगीत सुन्नु लाभदायक मानिन्छ। यस्ता रागहरुले मनलाई शान्त पार्न, मानसिक तनाव कम गर्न, र सकारात्मक ऊर्जा प्रवाह गर्न सहयोग गर्छन्।

2. *अनिद्राका लागि राग दरबारी कानडा*
जसलाई सुत्न गाह्रो हुने समस्या छ, उनीहरुका लागि राग दरबारी कानडा विशेष रुपमा सिफारिस गरिएको छ। यसले मनलाई शान्त पार्छ र निद्राको गुणस्तर सुधार्न मद्दत गर्छ।

3. *रक्तचाप नियन्त्रणका लागि राग तोडी र राग भूपाली*
रक्तचापका समस्यामा राग तोडी र राग भूपालीलाई उपयोगी मानिन्छ। यी रागहरुले मन र शरीरलाई शिथिल बनाउँदै रक्तचापलाई सामान्य बनाउन सहयोग पुर्‍याउँछन्।

4. *मधुमेहका लागि राग शंकरा र राग मल्लार*
मधुमेहका बिरामीहरुका लागि राग शंकरा र राग मल्लार सिफारिस गरिएको छ। यी रागहरुको प्रयोगले शरीरको चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्न मद्दत पुर्‍याउँछ।

5. *हृदय रोगका लागि राग अहीर भैरव र राग जयजयवंती*
हृदय रोगीहरुका लागि राग अहीर भैरव र राग जयजयवंतीलाई विशेष लाभदायक मानिन्छ। यी रागहरुले हृदयको गति स्थिर राख्न र रक्त संचार सुधार्न मद्दत पुर्‍याउँछन्।

*संगीत चिकित्सा अभियानमा जनचेतना बढाउँदै*

स्वास्थ्य विशेषज्ञहरुले जनमानसमा संगीतको महत्वबारे सचेतना फैलाउनका लागि विभिन्न अभियान चलाइरहेका छन्। संगीत चिकित्सा विशेषज्ञहरुका अनुसार, “संगीत हाम्रो शरीर र मस्तिष्कको गहिरो तहमा प्रभाव पार्छ। सही रागको सही प्रयोगले मानसिक र शारीरिक स्वास्थ्यमा आश्चर्यजनक सुधार देखिन सक्छ।”

यस जनजागरण अभियानको उद्देश्य संगीतको उपचारात्मक शक्तिबारे जानकारी पुर्‍याउने र मानिसहरुलाई यसको सही उपयोग गर्न प्रेरित गर्नु हो। संगीतलाई अब मनोरञ्जन मात्र होइन, स्वास्थ्य समस्याको समाधानको रुपमा पनि अपनाउन आग्रह गरिएको छ।